Καλώς ήλθατε στη Παγκόσμια Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τον Θυρεοειδή

BE THYROID AWARE

Ο θυρεοειδής αδένας είναι ένα μικρό, σε σχήμα πεταλούδας όργανο που βρίσκεται στη βάση του λαιμού, μπροστά από την τραχεία.  Αποτελεί τον “κύριο ρυθμιστή” του μεταβολισμού και παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία μας και στην καλή φυσική μας κατάσταση.³ Παράγει, αποθηκεύει και απελευθερώνει τις θυρεοειδικές ορμόνες στο αίμα, ρυθμίζοντας έτσι τον μεταβολισμό. Οι ορμόνες αυτές είναι αναγκαίες για την σωστή λειτουργία όλων των ιστών και οργάνων του σώματος. Καθιστούν το σώμα μας ικανό να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά τις αποθήκες ενέργειάς του, ρυθμίζοντας έτσι τη θερμοκρασία και επιτρέποντας τη σωστή λειτουργία των μυών⁴ .

Υπάρχουν δύο λειτουργικές ανωμαλίες του θυρεοειδούς:

1. Υποθυρεοειδισμός
2. Υπερθυρεοειδισμός

Βρίσκομαι σε κίνδυνο?

Οι δυσλειτουργίες του θυρεοειδούς εμφανίζονται πολύ συχνά παγκόσμια, ιδιαίτερα στις γυναίκες. Δεν είναι απολύτως κατανοητό γιατί οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο από τους άνδρες, οι οποίες όχι μόνο έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν προβλήματα του θυρεοειδούς, αλλά και να τα εμφανίσουν πολύ νωρίς.⁵ Κάποιες στιγμές στη ζωή της, η γυναίκα εμφανίζεται πιο ευαίσθητη στα προβλήματα του θυρεοειδούς, όπως⁴

• Κατά την εφηβεία και την πρώτη έμμηνο ρύση
• Κατά την εγκυμοσύνη
• Κατά τους πρώτους έξι μήνες μετά τη γέννα
• Κατά την εμμηνόπαυση

Το γνωρίζατε?

Τα προβλήματα του θυρεοειδούς αδένα εμφανίζονται οκτώ φορές περισσότερο στις γυναίκες από τους άνδρες⁶

Ανεξάρτητα από το φύλο σας, κινδυνεύετε από δυσλειτουργίες του θυρεοειδούς εάν:⁴

• Έχετε οικογενειακό ιστορικό με προβλήματα του θυρεοειδούς
• Πάσχετε από αυτοάνοσο νόσημα όπως ο διαβήτης τύπου 1
• Έχετε ηλικία πάνω από 50 ετών
• Έχετε κάνει επέμβαση στον θυρεοειδή σας αδένα
• Πάσχετε από σύνδρομο Down’s ή Turner’s

Τα άτομα που έλαβαν θεραπεία με ακτινοβολία ή των οποίων ο αυχένας έχει εκτεθεί σε x-rays έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να υποφέρουν από κάποιο πρόβλημα του θυρεοειδούς.⁷ Είναι ενδιαφέρον ότι η συχνότητα εμφάνισης διαταραχών του θυρεοειδούς σε λευκούς και Ασιάτες είναι τρεις φορές υψηλότερη από άλλους πληθυσμούς.⁴

ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟ

Ο υποθυρεοειδισμός, ή υποενεργός θυρεοειδής, αποτελεί μία συνήθης πάθηση.⁸ Προκαλείται όταν ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει επαρκή ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών. Αυτή η μειωμένη παραγωγή ορμονών επιβραδύνει τον μεταβολισμό του σώματος, ώστε συχνά οι ασθενείς να νιώθουν κρύο, κούραση και κατάθλιψη.⁹ Εάν πάσχετε από υποθυρεοειδισμό, είναι πιθανόν να παρατηρήσατε αύξηση του βάρους σας⁴, παρά την δίαιτα και την τακτική άσκηση.⁹

Γνωρίζοντας τα κοινά συμπτώματα:^4,7,9,10

• Κούραση / υπνηλία
• Μη ανεκτικότητα στο κρύο
• Αύξηση βάρους, ακόμα και αν τρώτε σωστά και ασκείστε τακτικά
• Κατάθλιψη
• Δυσκοιλιότητα
• Διαταραχές της εμμήνου ρύσης και / ή προβλήματα γονιμότητας
• Πόνος στις αρθρώσεις και στους μυς
• Κακή κατάσταση του δέρματος, των μαλλιών και των νυχιών
• Πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χέρια και στα πόδια
• Μειωμένη λίμπιντο

Τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού είναι δυσάρεστα και επηρεάζουν την αυτοεκτίμηση, τη δουλειά, το σπίτι και την οικογενειακή ζωή. Εντούτοις, ο υποθυρεοειδισμός, εάν δεν διαγνωσθεί, δεν επηρεάζει μόνο αρνητικά την ποιότητα ζωής αλλά πιθανόν να οδηγήσει σε σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές.

Οι σοβαρές επιπλοκές του υποθυρεοειδισμού περιλαμβάνουν:

• Βραδυκαρδία που πιθανόν να οδηγήσει τους ασθενείς ακόμα και σε κώμα⁷
• Υψηλή αρτηριακή πίεση και αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, σημαντικοί παράγοντες κινδύνου καρδιακής νόσου¹¹
• Στειρότητα¹⁰
• Νόσο του Αλτσχάιμερ (αυξημένος κίνδυνος στις γυναίκες)¹²

Αντιμετώπιση

Καθώς ο υποθυρεοειδισμός δεν θεραπεύεται, ο σκοπός της αντιμετώπισής τους είναι η υποκατάσταση της θυρεοειδικής ορμόνης που λείπει. Η καθημερινή λήψη λεβοθυροξίνης, μίας συνθετικής ορμόνης, αποτελεί την θεραπεία επιλογής και επιτρέπει στους ασθενείς μια ποιοτική ζωή χωρίς συμπτώματα.⁴

Εάν έχει γίνει διάγνωση ότι πάσχετε από υποθυρεοειδισμό, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι το πρόκειται για μία ισόβια θεραπεία όπου το φάρμακο θα πρέπει να λαμβάνεται καθημερινά ακόμα και όταν τα συμπτώματα βρίσκονται υπό έλεγχο.⁴ Αυτό πιθανόν να σας πτοεί, αλλά όταν θα πάρετε τον έλεγχο της κατάστασής σας και συμμορφωθείτε με την φαρμακευτική αγωγή σας, δεν θα παρουσιάζετε συμπτώματα.⁴ Σας συμβουλεύουμε να επισκέπτεστε τον ιατρό σας συχνότερα, εάν προκύψουν κάποιες αλλαγές στην κατάστασή σας.

ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΕΡΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟ

Ο υπερθυρεοειδισμός, ή υπερενεργός θυρεοειδής, είναι κατάσταση κατά την οποία ο αδένας απελευθερώνει υπερβολική ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα επιταχύνοντας τον μεταβολισμό του σώματος.¹³ Ο υπερθυρεοειδισμός τείνει να συναντάται σε οικογένειες, εμφανιζόμενος πιο συχνά σε νεαρές γυναίκες. Είναι ανησυχητικό ότι δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες σχετικά με το γιατί κάποια άτομα εμφανίζουν αυτή τη νόσο.¹³

Εάν πάσχετε από υπερθυρεοειδισμό, πιθανόν να παρατηρήσατε απώλεια βάρους αν και τρέφεστε φυσιολογικά ή ακόμα και περισσότερο από πριν.¹⁴ Επίσης πιθανόν να νιώθετε νευρικότητα και ταχυκαρδία.¹⁴

Γνωρίζοντας τα κοινά συμπτώματα:^13,14

• Απώλεια βάρους, ακόμα και με φυσιολογική διατροφή
• Ανησυχία και ευερεθιστικότητα
• Ταχυκαρδία (συχνά περισσότερους από 100 κτύπους το λεπτό)
• Εξώφθαλμο, τα μάτια βγαίνουν προς τα έξω, προεξέχουν
• Τρέμουλο των χεριών
• Αδυναμία
• Συχνές κενώσεις του εντέρου
• Γρήγορη ανάπτυξη των νυχιών
• Λεπτό και πολύ λείο δέρμα
• Αυξημένη εφίδρωση
• Ανωμαλίες της εμμήνου ρύσης

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι εάν τα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού δεν αντιμετωπισθούν πιθανόν να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές, όπως καρδιακή αρρυθμία ακόμα και σε καρδιακή προσβολή.¹⁴ Επιπρόσθετα, στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ο υπερθυρεοειδισμός αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης και ενδεχομένως θανατηφόρων καταγμάτων.¹⁴

Ο υπερθυρεοειδισμός στην εγκυμοσύνη

Ο υπερθυρεοειδισμός είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος στην εγκυμοσύνη, αν και ευτυχώς εμφανίζεται σπάνια, εντούτοις αν δεν διαγνωσθεί μπορεί να εξελιχθεί σε πολύ σοβαρή κατάσταση για τη μητέρα και το μωρό.¹⁵ Τα προβλήματα που πιθανόν να προκύψουν περιλαμβάνουν αποβολή, φτωχή ανάπτυξη του εμβρύου στη μήτρα, πρόωρος τοκετός, υψηλή πίεση του αίματος,⁶ φυσικές ατέλειες του βρέφους, και ‘θυρεοτοξική κρίση’ όπου κάποια έντονη συναισθηματικά κατάσταση ή λοίμωξη πιθανόν να προκαλέσουν επικίνδυνη αύξηση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών.⁶

Είναι δύσκολη η διάγνωση του υπερθυρεοειδισμού στην εγκυμοσύνη καθώς πολλές από τις φυσιολογικές αλλαγές που συμβαίνουν στην εγκυμοσύνη είναι παρόμοιες με τα συμπτώματα δυσλειτουργίας του θυρεοειδούς, για παράδειγμα, αίσθημα καύσου, υπερβολική εφίδρωση, έμετος και επιταχυνόμενος καρδιακός παλμός.

Εάν είστε έγκυος και εμφανίζετε καρδιακό παλμό πάνω από 100 χτύπους το λεπτό και επιπλέον χάνετε βάρος, θα πρέπει άμεσα να επικοινωνήσετε με τον ιατρό σας για να αποκλείσετε την πιθανότητα του υπερθυρεοειδισμού.

Θεραπεία

Η θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού είναι πιο πολύπλοκη και δεν υπάρχει μία θεραπεία που να προσαρμόζεται σε όλους τους ασθενείς. Η θεραπεία που θα επιλεγεί από τον ιατρό θα ωθείται από τον τύπο και την σοβαρότητα της κατάστασης, την ηλικία και πιθανόν άλλες ιατρικές καταστάσεις του ασθενούς.¹³

Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει αντιθυρεοειδικά φάρμακα τα οποία μπλοκάρουν την ικανότητα του αδένα να παράγει νέες θυρεοειδικές ορμόνες- κάποιοι ασθενείς λαμβάνουν επιπρόσθετα λεβοθυροξίνη, με σκοπό να αντισταθμίσουν την μειωμένη παραγωγή ορμονών. Εναλλακτικά, μπορεί να εφαρμοσθεί θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο για την καταστροφή των κυττάρων του θυρεοειδούς ή να γίνει επέμβαση για μερική αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα- οι θεραπείες αυτές είναι πιθανόν να προκαλέσουν υποθυρεοειδισμό, μία κατάσταση όμως με ευκολότερη αντιμετώπιση.¹³

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

Πολλοί ασθενείς με προβλήματα του θυρεοειδούς παραμένουν χωρίς διάγνωση και υποφέρουν για πολύ καιρό καθώς τα συμπτώματά τους συγχέονται με άλλες καταστάσεις, όπως κατάθλιψη, παχυσαρκία ή εμμηνόπαυση. Η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί να επιβεβαιωθεί από τον ιατρό σας με απλή εξέταση αίματος που θα ελέγξει το επίπεδο της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) και των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα σας.⁴

Η αντιμετώπιση της δυσλειτουργίας του θυρεοειδούς είναι ακριβής, καθιερωμένη και υψηλά αποτελεσματική.

Εάν ανησυχείτε ότι μπορεί να υποφέρετε από προβλήματα που σχετίζονται με τον θυρεοειδή σας αδένα, παρακαλώ συζητήστε με τον ιατρό σας. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το Ημερολόγιο Ευεξίας που σας παραθέτουμε για να αναφέρετε τα συμπτώματά σας ή την Λίστα Συμπτωμάτων των δυσλειτουργιών του θυρεοειδούς

References

1

Khan A, Muzaffar M, Khan A et al. Thyroid Disorders, Etiology and Prevalence. J Med Sci. 2002;2:89-94.

2

Canaris GJ, Manowitz NR, Mayor G et al. The Colorado thyroid disease prevalence study. Arch Intern Med. 2000;160:526-34.

3

American Thyroid Association. Thyroid Function Tests. 2005 Accessed March 2009.

4

American Thyroid Association. ATA Hypothyroidism Booklet. Falls Church, VA 2003.

5

Helfand M, Redfern CC. Clinical guideline, part 2. Screening for thyroid disease: an update. American College of Physicians. Ann Intern Med. 1998;129:144-58.

6

ACOG Education Pamphlet AP128 - Thyroid Disease. American College of Obstetricians and Gynaecologists. Washington, DC. 2002.

7

Roberts CG, Ladenson PW. Hypothyroidism. Lancet. 2004;363:793-803.

8

Tunbridge WMG, Evered DC, Hall R et al. The spectrum of thyroid disease in a community: the Whickham survey. Clin Endo. 1997;7:481-493.

9

American Thyroid Association. Hypothyroidism. 2005. Accessed March 2009.

10

Poppe K, Velkeniers B, Glinoer D; Medscape. The role of thyroid autoimmunity in fertility and pregnancy. Nat Clin Pract Endocrinol Metab. 2008;4:394-405.

11

Rodondi N, Aujesky D, Vittinghoff E et al. Subclinical hypothyroidism and the risk of coronary heart disease: a meta-analysis. Am J Med. 2006;119:541-51.

12

Tan ZS, Beiser A, Vasan RS et al. Thyroid function and the risk of Alzheimer disease: the Framingham Study. Arch Intern Med. 2008;168:1514-20.

13

American Thyroid Association. Hyperthyroidism. 2005. Accessed March 2009.

14

American Association of Clinical Endocrinologists. Hyperthyroidism. 2006. Accessed March 2009.

15

De Groot LJ, Stagnaro-Green A, Vigersky R. Patient guide to the management of maternal hyperthyroidism before, during and after pregnancy. The Hormone Foundation. J Clin Endocrinol Metab 2007;92:0.